Sự kiện tiêm kích JAS 39 Gripen của Thụy Điển giám sát chặt chẽ tàu ngầm lớp Kilo của Nga tại eo biển Kattegat vào ngày 10/4 đã thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quân sự. Theo nhiều nhà phân tích, đây chính là minh chứng cho sự căng thẳng leo thang tại khu vực “túi” biển Baltic.
Sự kiện tiêm kích Gripen áp sát tàu ngầm Nga tại Kattegat
Vào ngày 10/4, quân đội Thụy Điển đã triển khai tiêm kích JAS 39 Gripen để theo dõi một tàu ngầm diesel-điện lớp Kilo của Nga khi chiến hạm này di chuyển qua eo biển Kattegat. Đây là khu vực cửa ngõ chiến lược, nơi tàu bè buộc phải đi qua để tiến vào biển Baltic từ hướng Biển Bắc.
Theo thông báo từ Stockholm ngày 11/4, cuộc giám sát diễn ra trong sự phối hợp chặt chẽ với các đồng minh. Hình ảnh được công bố cho thấy chiếc tiêm kích Gripen duy trì vị trí quan sát ngay phía sau tàu ngầm Nga đang nổi trên mặt nước. Đi kèm với tàu ngầm là một phương tiện hải quân màu xám, tạo thành một đội hình di chuyển có sự bảo vệ.
Eo biển Kattegat nằm trong lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế của Thụy Điển và Đan Mạch. Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, tàu ngầm khi đi qua lãnh hải quốc gia khác phải thực hiện quyền “đi qua vô hại” bằng cách nổi trên mặt nước và treo cờ quốc tịch. Việc tàu ngầm Nga nổi lên không chỉ là một quy định pháp lý mà còn giúp Thụy Điển dễ dàng nhận diện và giám sát.
Sức mạnh của “hố đen đại dương” Kilo tại biển Baltic
Tàu ngầm lớp Kilo (bao gồm Đề án 877 và 636) từ lâu đã là nỗi ám ảnh đối với lực lượng săn ngầm NATO nhờ khả năng vận hành cực kỳ êm ái, khiến chúng rất khó bị phát hiện bằng các thiết bị sonar truyền thống.
Thông số kỹ thuật ấn tượng của Đề án 636.3
Biến thể hiện đại nhất là 636.3 có chiều dài 74m, lượng giãn nước khi lặn lên tới 4.000 tấn. Tàu có thể hoạt động liên tục trong 45 ngày và đạt tốc độ 37 km/h khi lặn. Điểm đáng sợ nhất của lớp tàu này chính là hệ thống vũ khí gồm 18 ngư lôi và đặc biệt là tên lửa hành trình Kalibr, cho phép tấn công các mục tiêu chiến lược từ xa với độ chính xác cao.
Chiến lược hiện diện dài hạn của Hải quân Nga
Đại tá Marko Petkovic, chỉ huy tác chiến hải quân Thụy Điển, nhận định rằng Nga đang hiện đại hóa lực lượng hải quân với mục tiêu đưa vào biên chế mỗi năm một tàu ngầm lớp Kilo. Đây là một chương trình dài hạn và có chủ đích nhằm gia tăng sức mạnh răn đe tại biển Baltic, buộc các quốc gia Bắc Âu phải luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ.
Chiến thuật chống ngầm độc đáo của quân đội Thụy Điển
Thay vì sử dụng các loại máy bay tuần thám biển chuyên dụng có kích thước lớn như P-8 Poseidon, Thụy Điển đã lựa chọn một cách tiếp cận linh hoạt và tối ưu hơn cho địa hình đặc thù của biển Baltic.
Sự phối hợp giữa tiêm kích Gripen và hộ vệ hạm Visby
Lực lượng nòng cốt của Thụy Điển trong các nhiệm vụ này là sự kết hợp giữa tiêm kích JAS 39 Gripen và hộ vệ hạm lớp Visby. Tàu Visby với khả năng tàng hình và tốc độ lên tới 65 km/h là “sát thủ” tại các vùng nước nông ven bờ, trong khi Gripen đảm nhiệm vai trò giám sát tầm xa và phản ứng nhanh từ trên không.
Đánh giá từ chuyên gia quân sự quốc tế
David Cenciotti, biên tập viên trang Aviationist, cho rằng mô hình này là một cách tiếp cận “đặc biệt thú vị”. Trong môi trường hạn chế về không gian của biển Baltic, việc sử dụng tiêm kích đa năng và chiến hạm tàng hình cỡ nhỏ mang lại hiệu quả cao hơn, giúp tiết kiệm chi phí vận hành nhưng vẫn đảm bảo khả năng đối phó hiệu quả với các dòng tàu ngầm hiện đại.
Kết luận
Vụ việc tiêm kích Thụy Điển bám theo tàu ngầm Nga là lời nhắc nhở về cuộc đối đầu âm thầm nhưng quyết liệt tại Bắc Âu. Trong bối cảnh Thụy Điển là thành viên của khối NATO, mọi hoạt động của Hải quân Nga tại Baltic đều sẽ vấp phải mạng lưới giám sát dày đặc. Sự chuyên nghiệp và kiên quyết của Stockholm trong vụ việc vừa qua đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về năng lực bảo vệ chủ quyền tại cửa ngõ biển Baltic trong tương lai.
