Khoa học

Lộ Trình Chinh Phục Mặt Trăng Của NASA Sau Sứ Mệnh Artemis II

Sự kiện bốn phi hành gia của nhiệm vụ Artemis II hạ cánh an toàn vào tối 10/4 theo múi giờ EDT (sáng 11/4 giờ Hà Nội) đã đánh dấu một cột mốc quan trọng. Đây là nhiệm vụ có người lái đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ sau Apollo 17 năm 1972. Sau bước đệm quan trọng này, NASA đã lên lộ trình cụ thể cho mục tiêu lớn hơn trong những năm tới là đổ bộ và xây dựng căn cứ thường trực trên thiên thể này. Hãy cùng tìm hiểu cụ thể trong chuyên mục tin tức khoa học của chúng tôi.

Lộ trình các nhiệm vụ tiếp theo của chương trình Artemis

Artemis II đóng vai trò là một bước tiến trong mục tiêu thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Dựa trên thành công này, NASA đã vạch ra các giai đoạn tiếp theo:

Nhiệm vụ Artemis III (dự kiến năm 2027)

Ban đầu, Artemis III được thiết kế là chuyến đi có người lái lên bề mặt Mặt Trăng. Tuy nhiên, hiện tại nhiệm vụ này đã có sự thay đổi lớn: phi hành đoàn sẽ ở lại quỹ đạo Trái Đất. Mục đích là để thử nghiệm khả năng kết nối của tàu Orion với một hoặc hai tàu đổ bộ Mặt Trăng có người lái, bao gồm Starship của SpaceX và Blue Moon của Blue Origin. NASA đang cân nhắc giữa lựa chọn quỹ đạo Trái Đất tầm thấp hoặc tầm cao để phù hợp với nhịp độ phóng của các nhà cung cấp phương tiện đổ bộ tư nhân.

Lộ trình các nhiệm vụ tiếp theo của chương trình Artemis

Nhiệm vụ Artemis IV và mục tiêu xây dựng căn cứ (2028 – 2032)

Nếu mọi việc suôn sẻ, đến cuối năm 2028, nhiệm vụ Artemis IV sẽ đưa các phi hành gia hạ cánh xuống khu vực gần cực nam của Mặt Trăng bằng tàu Orion và một phương tiện đổ bộ tư nhân. Sau đó, các sứ mệnh tiếp theo sẽ hướng tới việc thiết lập căn cứ trên Mặt Trăng vào năm 2032. Tại đây, các phi hành gia sẽ sống và làm việc dài hạn, giúp NASA đúc rút các kỹ năng cần thiết để thực hiện bước nhảy vọt tiếp theo là chinh phục Sao Hỏa.

Tại sao phải mất hơn 50 năm mới có thể quay lại Mặt Trăng?

Nhiều người đặt câu hỏi tại sao sau thành công rực rỡ của Apollo 17 năm 1972, Mỹ lại mất đến 54 năm mới thực hiện lại một chuyến bay có người lái quanh Mặt Trăng. Câu trả lời nằm ở sự thay đổi chiến lược và những thách thức về ngân sách.

Ngay trước khi Apollo 17 khởi hành, Quốc hội Mỹ đã cắt giảm ngân sách của NASA. Chính quyền Tổng thống Richard Nixon khi đó ủng hộ một chương trình không gian tiết kiệm hơn, tập trung vào tàu con thoi và các trạm vũ trụ ở quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Bên cạnh đó, sau khi đánh bại Liên Xô trong cuộc đua lên Mặt Trăng, động lực chính trị và kinh tế để duy trì các chuyến bay tốn kém này dần suy giảm.

Phải đến năm 2017, chương trình Artemis mới chính thức được khởi động lại. Tuy nhiên, khoảng cách gần 50 năm đã tạo ra một hố sâu về công nghệ. Hầu hết các hệ thống của chương trình Apollo hiện nay đã lỗi thời, và quan trọng hơn, thế hệ chuyên gia từng xây dựng các hệ thống đó đều đã rời khỏi ngành. Các kỹ sư hiện nay đang phải “học lại cách làm” nhưng với những công nghệ hoàn toàn mới và khác biệt.

Tại sao phải mất hơn 50 năm mới có thể quay lại Mặt Trăng?

Những thách thức về mặt kỹ thuật trong kỷ nguyên mới

Dù kế thừa kinh nghiệm từ quá khứ, NASA vẫn đang đối mặt với hàng loạt thách thức kỹ thuật cần nhiều năm để nghiên cứu và thử nghiệm.

Sự cố trên tàu Orion và hệ thống đẩy

Trong nhiệm vụ Artemis II vừa qua, tàu Orion đã bộc lộ một số vấn đề cần khắc phục. Hệ thống đẩy của tàu bị rò rỉ heli – loại khí dùng để đẩy nhiên liệu vào động cơ. Mặc dù tỷ lệ rò rỉ nằm trong giới hạn chấp nhận được, nhưng các kỹ sư có thể phải thiết kế lại hệ thống van để chịu được áp suất cực lớn trong các nhiệm vụ bay tới Mặt Trăng dài ngày. Ngoài ra, hệ thống vệ sinh trên tàu cũng gặp sự cố cần được điều chỉnh chi tiết.

Sự phụ thuộc vào hiệu quả của đối tác tư nhân

Để bù đắp kinh phí hạn chế, NASA tăng cường hợp tác với các công ty tư nhân, nhưng sự phụ thuộc này cũng mang lại rủi ro. Cho đến nay, tàu Blue Moon của tỷ phú Jeff Bezos vẫn chưa cất cánh. Trong khi đó, tàu Starship của Elon Musk dù đã có những chuyến bay thử thành công nhưng chưa bao giờ lên tới quỹ đạo, chưa chứng minh được khả năng tiếp nhiên liệu ngoài không gian và cũng chưa trang bị đầy đủ hệ thống hỗ trợ sự sống. Đây là những yếu tố then chốt để duy trì sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.

Những thách thức về mặt kỹ thuật trong kỷ nguyên mới

Yêu cầu an toàn khắt khe

Khác với thời kỳ Apollo, các hệ thống mới hiện nay cần thời gian chứng nhận đảm bảo an toàn tuyệt đối trước khi đủ điều kiện bay. Việc phát triển bộ đồ du hành vũ trụ mới, giải quyết các vấn đề với tấm chắn nhiệt của tàu và xây dựng hệ thống hạ cánh mới đều là những dự án phức tạp, tiêu tốn nhiều thời gian và công sức của các đội ngũ kỹ sư.

Kết luận

Thành công của Artemis II chính là nền móng vững chắc cho tất cả các kế hoạch tham vọng phía trước. Như lời chia sẻ của Jared Isaacman ngay sau khi phi hành đoàn hạ cánh: “Đây mới chỉ là khởi đầu”. NASA cam kết sẽ thực hiện các nhiệm vụ đến Mặt Trăng thường xuyên hơn, tiến tới cột mốc đổ bộ năm 2028 và bắt đầu xây dựng căn cứ vào năm 2032. Hành trình này không chỉ là để quay lại một địa điểm cũ, mà là để xây dựng một tiền đồn cho nhân loại vươn tới những hành tinh xa xôi hơn trong vũ trụ.