Kinh tế

IMF Cảnh Báo Nguy Cơ Suy Thoái Kinh Tế Vì Chiến Sự Trung Đông

Ngày 14/4, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã chính thức công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới với những nhận định thận trọng về sức khỏe tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông diễn biến phức tạp, tổ chức này đã hạ dự báo tăng trưởng và đưa ra những kịch bản đáng lo ngại. Chiến sự không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản tại chỗ mà còn đang trở thành rào cản lớn nhất đối với đà phục hồi kinh tế sau đại dịch. Hãy theo dõi thông tin mới nhất trong chuyên mục Kinh tế của chúng tôi!

Ba kịch bản tăng trưởng của IMF trước tác động của chiến sự

IMF không đưa ra một dự báo cố định mà xây dựng ba kịch bản khác nhau tùy thuộc vào mức độ kéo dài và leo thang của xung đột Trung Đông.

Trong kịch bản tốt nhất, khi giả sử chiến sự không kéo dài, IMF hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống mức 3,1% năm nay, giảm 0,2 điểm phần trăm so với báo cáo hồi tháng 1. Ở kịch bản này, giá dầu trung bình năm nay được dự báo đạt 82 USD một thùng. IMF lưu ý rằng nếu không có chiến sự, dự báo tăng trưởng có thể đã đạt mức 3,4% nhờ vào làn sóng đầu tư công nghệ và chính sách hỗ trợ tài khóa.
Nếu chiến sự kéo dài hơn dự kiến, giá dầu được dự báo sẽ duy trì quanh mức 100 USD một thùng trong năm nay và 75 USD vào năm tới. Khi đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ bị kéo lùi xuống chỉ còn 2,5%.
Trong trường hợp xung đột tiếp tục kéo dài, leo thang mạnh mẽ gây xáo trộn lớn trên thị trường tài chính, tăng trưởng toàn cầu sẽ rơi về mức 2%. Đây là mức mà IMF định nghĩa là tiệm cận tình trạng suy thoái toàn cầu, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng trên diện rộng.

Tại sao con số 2% lại khiến thế giới lo ngại?

Mức tăng trưởng 2% là một ngưỡng báo động đỏ đối với nền kinh tế thế giới vì nó thường đi kèm với những cuộc khủng hoảng diện rộng.

So sánh với các cuộc khủng hoảng từng có trong lịch sử

Kể từ năm 1980 đến nay, thế giới chỉ chứng kiến tăng trưởng dưới mốc 2% bốn lần. Những lần gần nhất là vào năm 2009 sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và năm 2020 khi đại dịch bùng phát. Việc chạm mốc này đồng nghĩa với việc nhiều quốc gia sẽ chính thức rơi vào suy thoái.

Vòng xoáy Lạm phát – Tiền lương – Lãi suất

Trong kịch bản xấu nhất, giá dầu có thể đạt trung bình 110 USD năm nay và 125 USD năm tới. Giá năng lượng cao sẽ kéo lạm phát và tiền lương tăng tốc, buộc các ngân hàng trung ương phải can thiệp bằng cách tăng lãi suất để “hãm phanh” nền kinh tế. Kinh tế trưởng của IMF, Pierre-Olivier Gourinchas, nhận định điều này có thể gây ra tổn thất lớn hơn cả những gì đã xảy ra vào năm 2022. Lạm phát toàn cầu năm 2026 có thể chạm mức 6% nếu kịch bản này xảy ra.

Tại sao con số 2% lại khiến thế giới lo ngại?

Sự phân hóa giữa các nền kinh tế lớn và khu vực mới nổi

Xung đột tại Trung Đông tạo ra tác động không đồng nhất giữa các nhóm quốc gia và khu vực địa lý.

Nhóm “ông lớn” Mỹ, Trung Quốc và Eurozone

Các nền kinh tế hàng đầu thế giới đều bị hạ dự báo tăng trưởng do ảnh hưởng của xung đột. Tuy nhiên, mức giảm hiện tại vẫn được đánh giá là nhẹ, chỉ dao động từ 0,1 đến 0,2 điểm phần trăm.

Trung Đông và Trung Á – Tâm điểm thiệt hại

Ngược lại, các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển chịu tác động nặng nề hơn. Khu vực Trung Đông và Trung Á bị hạ dự báo tăng trưởng tới 2 điểm phần trăm, xuống còn 1,9%. Nguyên nhân chính là do cơ sở hạ tầng bị phá hủy nghiêm trọng cùng với việc xuất khẩu năng lượng và hàng hóa giảm mạnh.

Ấn Độ – Điểm sáng hiếm hoi giữa bão tố

Ấn Độ là quốc gia duy nhất trong nhóm này được nâng dự báo tăng trưởng thêm 0,1%, lên mức 6,5% cho cả năm nay và năm tới. Kết quả này đến từ đà tăng trưởng mạnh cuối năm 2025 và lợi thế từ thỏa thuận giảm thuế mới đạt được với Mỹ.

Sự phân hóa giữa các nền kinh tế lớn và khu vực mới nổi

Bài toán khó cho các chính phủ – Trợ giá hay thắt lưng buộc bụng?

Trước sức ép của giá năng lượng và lạm phát, các chính phủ đang đứng trước những lựa chọn chính sách đầy rủi ro. Để xoa dịu tác động của giá năng lượng tăng cao đối với đời sống người dân, nhiều chính phủ có thể bị thôi thúc áp dụng các biện pháp như trợ giá nhiên liệu, áp trần giá hoặc giảm thuế nhập khẩu.

Dù vậy, IMF cảnh báo các quốc gia cần hết sức thận trọng với những biện pháp can thiệp này. Trong bối cảnh thâm hụt ngân sách vẫn đang ở mức cao và nợ công toàn cầu tiếp tục tăng, việc lạm dụng các gói hỗ trợ tài khóa có thể làm suy yếu nền tảng kinh tế dài hạn.

Kết luận

Báo cáo của IMF cho thấy chiến sự Trung Đông đang là biến số lớn nhất đe dọa sự ổn định của kinh tế toàn cầu năm 2026. Với kịch bản xấu nhất, thế giới có nguy cơ đối mặt với một cuộc suy thoái mới khi tăng trưởng rơi về mức 2% và lạm phát leo thang. Để ứng phó, IMF cho rằng các quốc gia cần thận trọng trong chính sách tài khóa và các ngân hàng trung ương phải sẵn sàng các biện pháp can thiệp để kiềm chế lạm phát, đồng thời bảo vệ nợ công trước những biến động tiêu cực từ thị trường năng lượng.